Tài liệu “Hồ sơ Lầu Năm Góc” về cuộc chiến tranh Việt Nam, từng khiến cho chấn động nước mỹ 40 năm trước, vừa chính thức được giải mật.

Bạn đang xem: Sách


*

Chính bao phủ Mỹ hôm 12.5 thông tin tập tài liệu khét tiếng “Hồ sơ Lầu Năm Góc” không thể được xếp vào nhiều loại tài liệu hay mật nữa. AFP dẫn thông báo cho hay từ đầu tháng 6 tới, công chúng hoàn toàn có thể tiếp cận trực tiếp tài liệu này tại Thư viện Tổng thống Richard Nixon sinh sống Yorba Linda, bang California.

Với tên gọi chính thức là “Quan hệ Mỹ - Việt quy trình tiến độ 1945-1967: nghiên cứu do bộ Quốc chống thực hiện”, tư liệu này nêu cụ thể về hành vi can dự quân sự chiến lược và chính trị của Mỹ tại vn từ năm 1945 đến 1967, thời điểm nó ra đời. Mon 6.1967, bộ trưởng Quốc phòng Mỹ thời gian đó Robert McNamara ra lệnh thành lập nhóm nghiên cứu và phân tích 36 người, kín đáo thực hiện một cỗ hồ sơ toàn vẹn về chiến tranh Việt Nam. Đến nay, vẫn tồn tại nhiều tranh cãi về hộp động cơ của ông McNamara khi bịt giấu chuyện này. Tổng thống Lyndon Johnson chỉ biết về “Hồ sơ Lầu Năm Góc” sau khi nó bị bật mí năm 1971, theo tập san Air Force Magazine.

*

Khi mở ra lần trước tiên trên trang tuyệt nhất của tờ The thủ đô new york Times ngày 13.6.1971, “Hồ sơ Lầu Năm Góc” khiến chấn cồn dư luận khi chứng minh 4 đời tổng thống Mỹ, đặc biệt là chính quyền của ông Johnson, đang lừa dối công luận một bí quyết có khối hệ thống về cuộc chiến. Nó ngay lập tức lập tức tạo nên làn sóng phản nghịch chiến dữ dội và buộc Tổng thống Johnson quyết định không ra tái tranh cử.

Lừa dối

Ellsberg ủng hộ WikiLeaks

Ellsberg khôn cùng ủng hộ việc WikiLeaks huyết lộ những tài liệu về chiến tranh Iraq và những thư tín nước ngoài giao mật của Mỹ. Cuối năm 2010, khi nhân loại chấn động vì chưng WikiLeaks và người sáng lập Julian Assange, Ellsberg viết trên website Ellsberg.net: “Tôi đã đợi chuyện này 40 năm”. Ông cũng tích cực lôi kéo thả binh hai Bradley Manning, người bị kết tội tuồn hồ sơ cho WikiLeaks với được gọi là “truyền nhân của Ellsberg”. Theo Sky News, Ellsberg, 80 tuổi, bị bắt trong thời điểm tháng 3 trong năm này do tham gia biểu tình đòi trả tự do cho Manning mà lại được thả sau đó.

Qua 7.000 trang hồ nước sơ, được chia thành 47 tập, công bọn chúng Mỹ biết được cơ quan ban ngành của Tổng thống John F.Kennedy đã bao gồm ý định lật đổ Ngô Đình Diệm từ trước lúc xảy ra đảo chính ở miền nam bộ Việt Nam vào thời điểm năm 1963. Người kế nhiệm ông Kennedy là Johnson thì đã đầu tư ném bom khu vực miền bắc từ thọ nhưng luôn tuyên cha phản đối vấn đề đó trong chiến dịch tranh cử năm 1964. Khi đó, ông Johnson thậm chí còn còn cáo buộc đối phương Barry Goldwater mới là người mong mỏi “rải thảm” nghỉ ngơi Việt Nam.

“Hồ sơ Lầu Năm Góc” cũng chứa một bản ghi nhớ của cục Quốc chống về vì sao Mỹ cương quyết bám trụ tại Việt Nam. Trong đó, lý do chính là Washington ước ao tránh một thất bại nhục nhã sau khi đã gây không ít tranh bào chữa về cuộc chiến. Tiếp theo sau là nhằm mục tiêu “giữ cho khu vực miền nam Việt Nam cùng khu vực kề bên không lọt được vào tay Trung Quốc”. Bản ghi lưu giữ trên khẳng định việc Mỹ ủng hộ chính quyền tp sài gòn “không yêu cầu là sẽ giúp một đồng minh”.

Xem thêm: Tìm Hiểu Fa Có Nghĩa Là Gì, Là Viết Tắt Của Từ Gì? Các Kiểu Fa Thường Gặp Nhất Hiện Nay


Cứ thế, những chi tiết trong “Hồ sơ Lầu Năm Góc” khiến dư luận Mỹ đi từ bàng hoàng đến phẫn nộ. Không chỉ có người dân nhưng cả Quốc hội Mỹ cũng đã trở nên lừa dối trong vô số năm trời. Người có công chủ yếu trong việc phơi bày sự thật là một trong nhà nghiên cứu trong nhóm chuyên viên của ông McNamara thương hiệu là Daniel Ellsberg.

Cuộc chiến cam go

Ellsberg là siêng viên thời thượng của Tập đoàn nghiên cứu và phân tích chiến lược RAND và tham gia biên soạn thảo “Hồ sơ Lầu Năm Góc”. Càng tiếp cận với những thông tin mật, Ellsberg càng mất ý thức vào cuộc chiến phi lý, theo hồi cam kết Secrets: A Memoir of Vietnam and the Pentagon papers (Những kín đáo về cuộc chiến tranh Việt Nam). Vậy là từ 1.10.1969, Ellsberg bước đầu sao chụp tài liệu cùng người chúng ta Anthony Russo. Sau đó, Ellsberg đến gặp mặt Cố vấn an ninh quốc gia Henry Kissinger và những nghị sĩ William Fulbright, George McGovern cùng rất nhiều người khác nhưng không ai quan tâm.

Đến tháng 3.1971, Ellsberg đưa ra quyết định trao “Hồ sơ Lầu Năm Góc” cho ký kết giả Neil Sheehan của The thành phố new york Times. Những bật mí từ tài liệu này không chỉ bóc tách trần số đông lừa dối của những chính quyền trước ngoài ra đụng chạm đến hơn cả Tổng thống đương nhiệm Richard Nixon. Sau đó, theo yêu cầu của bộ trưởng tứ pháp John Mitchell, toàn án nhân dân tối cao ra lệnh cấm The new york Times liên tiếp đăng tải. Trong khi chờ tờ báo chống án, để thường xuyên phơi bày sự thật, Ellsberg hỗ trợ hồ sơ mang lại Washington Post. Tương tự, tờ này vướng vào trận đánh pháp lý giằng dẻo với tổ chức chính quyền để bảo vệ quyền đưa sự thật đến với công chúng. Đến ngày 30.6.1971, sau rất nhiều phiên xử ở các cấp, tòa án tối cao Mỹ phán quyết 2 tờ báo chiến hạ kiện.

Về phần Ellsberg, white house và CIA thực hiện nhiều âm mưu để vô hiệu hóa hóa ông. Theo The thủ đô new york Times, những cố vấn của Tổng thống Nixon từng cho những người tới văn phòng bác bỏ sĩ tư tưởng đánh cắp hồ sơ nhằm sửa bệnh án nhằm mục đích quy mang lại Ellsberg bệnh tật tâm thần. Trong hồi ký nói trên, Ellsberg khẳng định Nhà trắng từng thủ đoạn bỏ thuốc tạo ảo giác vào thức ăn uống của ông trước một buổi diễn thuyết nhưng chiến lược này bị diệt bỏ. Ellsberg từ nộp bản thân cho chính quyền hồi tháng 6.1971. Ellsberg cùng Russo bị kết tội nhiều tội danh và với tầm án tổng cộng tới 115 năm tù. Sau nhiều phiên xử, ngày 11.5.1973, tòa tuyên tía hủy hồ hết cáo trạng. Ellsberg cùng Russo được trả tự do.

Sau khi chiến tranh nước ta kết thúc, Ellsberg liên tiếp là “cái gai” vào mắt cơ quan ban ngành Mỹ bởi các vận động phản chiến, đặc biệt là đối với việc Tổng thống George W.Bush đổ quân vào Iraq năm 2003. Anthony Russo thì qua đời vào năm 2008 trong tuổi 71.